Edebî Anketimiz Bir Sanat Ümanizması İçin Arayışlar

Bir sanat ümanizması için arayışlar altında sanat eserlerinin kaynaklarına doğru sanatkârlarımızın eğilişlerini topluyoruz. Bir sanat hümanizmasında ilk arayışı, “şiir”in öz kaynaklarına verdik. Ve bir ümanizmanın, bir araştırmanın, biraz ağır ve zorlayıcı havası içinde değerli sanatkârlarımızı meselelerin üzerine ışık serpmeye davet ettik. Burada ışık serpen sanatkârlar, bir Türk arayışının ilk anahtarlarını bizim sanat dünyamıza armağan etmiş olacaklardır…”
 
Bir Sanat Ümanizması İçin Arayışlar, Osman Attilâ’nın İnkılapçı Gençlik gazetesinde, “Osman Cafer” müstearıyla, 20 Eylül 1941-23 Mayıs 1942 tarihleri arasında; Cahit Sıtkı Tarancı, Arif Nihat Asya, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Ziya Osman Saba, Peyami Safa, Yakup Kadri Karaosmanoğlu gibi dönemin önde gelen on sekiz ismiyle yapmış olduğu anketlerden oluşmaktadır.
 
Bu anketlerde öne çıkan “beşerîlik”, “millîlik”, “şekil” ve “kültür” kavramları, dönemin edebî ve fikrî arayışlarının temelini yansıtmaktadır. Anketlerde, Türk edebiyatının 1940’lı yıllarda bir yandan kendi kaynaklarına yönelme, diğer yandan evrensel sanat anlayışıyla bağ kurma çabası içinde olduğu görülmektedir.
Osman Attilâ’nın anketlerinde dönemin kültür, sanat, edebiyat ve siyaset çevrelerinden farklı görüşlere sahip isimlerin bir araya gelmesi, fikir dünyasındaki çeşitliliği gözler önüne sermektedir. Bu çok seslilik, Attilâ’nın meselelere farklı perspektiflerden yaklaşmasını ve dönemin entelektüel iklimini bütün yönleriyle yansıtma gayretini ortaya koymaktadır.