Cromwell Ön Sözü

Victor Hugo’nun 1827 yılında aynı adı taşıyan tiyatrosuyla birlikte yayınladığı Cromwell ön sözü, romantik dramın teorisini kurduğu manifesto niteliğinde bir eserdir. Hugo, bu ön sözde döneminin edebiyat dünyasında devrim yaratan ilkeler ortaya koymuştur. Ön sözde klasisizmin katı kuralcılığı, üç birlik kuralının geçersizliği, groteskin sanattaki işlevi, karşıtların uyumu, türlerin harmanı, güzelin yeni tanımı, sanatta özgürlük ve özgünlük, sanatçının dehası, doğanın sanatta kullanımı, toplumsal fayda, evrensel temalar gibi bir dizi konu ele alınmıştır. Cromwell ön sözünün, Racine ile Corneille’in Fransız tiyatrosu üzerindeki etkisinin kırılmasında ve 19. yüzyıl tiyatrosunun klasisizmden romantizme geçişinde büyük bir etkisi olmuştur. Hugo, bu ön sözle katı kurallara sahip klasisizmi yıkarak özgürlüğe dayalı romantik devrimin tohumlarını atmıştır.